Dierenkliniek Leidsche Rijn 030 - 666 11 67

Fretten

Fretten

Fret Geslachtsrijp Draagtijd Aantal jongen Aanschaf vanaf Leeftijd tot
Fret 4-8 maanden 41-42 dagen 2-15 6-8 weken 5-10 jaar
  • Fret algemeen
  • Loopsheidpreventie
  • Bijniertumoren

Fret algemeen

Fret algemeen

Een fret ligt op de vloer

De fret is een huisdier die sterk in populariteit toeneemt. In feite is het een uit de bunzing gedomesticeerd dier en dusverre van “wild” zoals wel eens gedacht wordt. Zoals de hond uit de wolf is voortgekomen zo is de fret uit de bunzing ontstaan. Daarom kan een fret niet overleven in de vrije natuur, dieren “loslaten” in de natuur lijdt uiteindelijk tot de hongerdood.

In vroegere tijden, en ook nu nog op beperkte schaal, werden de dieren gebruikt om op konijnen te jagen. Zij moesten de konijnen uit hun gangen opjagen, zodat de jager het konijn kon doden als deze uit het hol wegvluchtte. De vorm, de lenigheid en de voortreffelijke neus maakt de fret zo geschikt als konijnenjager.

Deze eigenschappen zorgen er voor dat de fret een handig en ondernemend typetje is, waarvoor een veilige en voldoende ruime leefomgeving nodig is. Verder is het diertje zeer sociaal, zowel naar andere mensen als soortgenoten toe, en daarom voelt het diertje zich het best in een groepje met andere fretten en veel aandacht van het baasje.

Het is wel goed te bedenken dat bepaalde fretjes elkaar kunnen liggen of juist niet. Als twee fretjes elkaar niet mogen is het verstandig het samenlaten niet te forceren omdat dit veel stress kan geven met zelfs ziekte tot gevolg. Je kunt dan beter de groep opsplitsen en die dieren bij elkaar zetten die het goed met elkaar kunnen vinden.

Een slapende fret

Voortplanting

De meeste fretten worden in het voorjaar t/m de zomer geboren en worden pas in het voorjaar daarop geslachtsrijp. Net als bij de poes is er in de winterperiode een soort rust in de seksuele cyclus. Voor de vrouwtjes ligt dat wat strikter dan voor de mannetjes die vanaf 4-6 maanden al “last” kunnen krijgen van hun hormonen: sterk ruiken, slepen met andere fretten, etc.

Een ongecastreerd mannetje kan voor veel stress in de groep zorgen, dus tijdige castratie is raadzaam.

Een ongecastreerd loops vrouwtje is ook niet aan te raden, omdat zonder dekking de loopsheid blijft voortduren wat uiteindelijk tot ziekte van het diertje kan leiden. De vrouwelijke hormonen tasten het beenmerg aan dat verantwoordelijk is voor de aanmaak van allerlei soorten bloedcellen die ook voor de afweer tegen infecties zorgen.

Een loopse fret moet dus met spoed geholpen worden. Naast de chirurgische castratie is loopsheidpreventie via medicijnen ook een mogelijkheid.

(Zie: onderzoek Faculteit der Diergeneeskunde).

Enting

Op dit moment is het algemene advies de fret op 9 en 12 weken in te enten met het hondenziektevaccin voor pups en dit elk jaar te herhalen. Een controle op oormijt, gewicht, hart en longen, inhoud van de buik en evt. vachtproblemen kan dan tevens plaatsvinden.

Een fret die zijn tong uitsteekt

Voeding

Een fret is een strikte vleeseter, hetgeen betekent dat het dier speciale eisen stelt aan de samenstelling van zijn voer. Uit onderzoek blijkt alleen Totally Ferret, Eukanuba Kitten en Hill’s Kitten aan deze eisen te voldoen Gewone kattenvoeders en andere frettenvoeders bevatten te veel koolhydraten en te weinig dierlijke eiwitten en vetten, waardoor allerlei gezondheidsproblemen kunnen ontstaan: diarree, kaalheid, maar ook het ontwikkelen van insulinomen: een veel voorkomende tumor van de alvleesklier, wordt toegeschreven aan het voortdurend in overmaat aanwezig zijn van koolhydraten in het voer.

De fret heeft maar een kort maagdarmkanaal met een darmflora die niet veel voorstelt. De voeding die opgenomen is verlaat na drie á vier uur alweer het lichaam. Ook dat geeft aan dat de bestanddelen in de voeding voldoende aanwezig moeten zijn en ook een goede verteerbaarheid moeten hebben.

Ziekten

Fretten zijn gevoelig voor het ontwikkelen van tumoren. De meest voorkomende tumoren zijn bijniertumoren, insulinomen, maagzweren en lymfomen.

Een fret slapend in een handdoek

Bijniertumor

Deze kunnen ontstaan vanaf een leeftijd van ongeveer drie jaar. Bij de nieren liggen de zgn. bijnieren. Klieren die hormonen produceren die de stofwisseling beïnvloeden. Een deel van deze hormonen zijn geslachtshormonen, waardoor er enkele karakteristieke symptomen kunnen ontstaan. Bijna altijd treedt er kaalheid op en de huid voelt wat dunner aan. Soms is er ook jeuk. Daarnaast kan het diertje vermageren ondanks goede eetlust. De geur kan sterker worden. De toename van geslachtshormonen vanuit de bijniertumor heeft ook invloed op het seksuele gedrag: weer gaan rondslepen met andere fretten. Bij mannelijke dieren kan de prostaat vergroten waardoor er problemen met plassen kan ontstaan. Bij vrouwelijke dieren kan de vulva gaan zwellen zoals bij de loopsheid.

Een aantal van deze symptomen kunnen bij vrouwelijke fretten ook veroorzaakt worden door een restant van een eierstok dus nader onderzoek is gewenst.

De behandeling kan chirurgisch zijn of medicinaal: dmv. Herhaalde injectie of het inbrengen van een implantaat.

Twee fretten slapen kop aan staart

Insulinomen

Dit zijn kleine tumoren van de alvleesklier die insuline produceren. Insuline zorgt ervoor dat glucose door de cellen wordt opgenomen. Te veel insuline veroorzaakt een te laag glucose gehalte in het bloed waardoor er allerlei symptomen optreden: krachteloosheid van de achterhand (“wegglijden”), vermageren, sloomheid en veel slapen. In een later stadium kunnen er toevallen optreden met speekselen en braken, soms zelf bewusteloosheid. Het snel toedienen van druivensuiker kan levensreddend zijn. Een bloedonderzoek na 4 uur vasten kan de vermoedelijke diagnose bevestigen.

De behandeling kan bestaan uit het chirurgisch verwijderen van de insulinomen, vooral bij jonge fretten een optie, of met medicijnen. Het fretje kan dan nog één tot twee jaar overleven.

Maagzweren

Een fretje is gevoelig voor maag en/of dunne darm zweren. Deze worden veroorzaakt door helicobacter bacterie die veel fretten bij zich dragen. Alleen op een moment dat de weerstand vermindert is (operatie, ziekte) of door stress (nieuwe kooi, nieuwe hokgenoot of te veel fretten bij elkaar) kan deze bacterie voor problemen zorgen. Een maag of darmzweer of een galgang ontsteking kan ontstaan. De fret wordt ziek: gaat braken en krijgt groenige diarree, soms met bloed. Zonder behandeling zal het fretje sterven. De behandeling zelf is langdurig soms wel levenslang. De diagnose is lastig: door veel andere ziekten uit te sluiten door (bloed)onderzoek kan het vermoeden sterk zijn dat er een helicobacter infectie actief is. Elke vorm van diarree kan op deze infectie wijzen dus een bezoek aan een in fretten gespecialiseerde dierenarts is noodzakelijk.

Lymfomen

Dit is een soms voorkomend kwaadaardige tumor van de oudere fret. Deze tumoren van het afweersysteem kunnen de lymfeknopen, milt en lever aantasten. De dieren vermageren, hebben soms diarree en worden lusteloos. De lymfeklieren kunnen vergroot zijn. D.m.v. een bloedonderzoek en onderzoek van een weggenomen lymfeknoop is de diagnose te bevestigen. Met medicijnen kan de fret soms nog een half tot één jaar overleven.

Een meisje knuffelt een fret

Hoe weet ik of mijn fret gezond is?

Elke week wegen, een fret die snel afvalt (d.w.z. 10 tot 20 gram per week) kan ziek zijn ook al is de eetlust goed en speelt het diertje. In de zomer valt een fret ook af maar dat gaat zeer geleidelijk over een periode van enkele maanden.

Een gezonde fret heeft een roze neusje. Veel aandoeningen geven een beetje bloedarmoede en dat kun je goed zien aan het neusje en de voetzooltjes (bij albino’s).

De ontlasting moet vast zijn en een donkere bruine kleur hebben. Groenig slijm kan wijzen op te geringe voeropname en korreltjes wijzen op een slechte vertering. Bloed in de ontlasting is natuurlijk ook niet zoals het hoort. De fret na laten kijken en een beetje ontlasting meenemen naar de dierenarts.

Frettensites om te bezoeken

Loopsheidpreventie

Loopsheidpreventie

Alternatief voor castratie en sterilisatie

De Universiteitskliniek in Utrecht is al enige tijd bezig met onderzoek naar bijniertumoren bij fretten en de mogelijkheid om deze te voorkomen. Uit eerder onderzoek is naar voren gekomen dat castratie of sterilisatie waarschijnlijk een rol spelen bij het ontstaan van bijniertumoren. Daarom is Nico Schoemaker op de Universiteitskliniek de afgelopen twee jaar bezig geweest om naar alternatieven voor castratie/sterilisatie te zoeken.

Op de Universiteitskliniek zijn ongecastreerde mannetjes behandeld met het GnRH hormoon implantaat. Dit implantaat onderdrukt de afgifte van geslachtshormonen. Het blijkt dat deze implantaten heel goed voldoen. De geur van fretten met een implantaat bleek bijvoorbeeld zelfs minder dan die van gecastreerde fretten. Bij een gedragsstudie kwam naar voren dat ook het gedrag van de fretjes met het implantaat het meest gezeglijk was. Vanwege deze gunstige resultaten wordt daarom dit onderzoek voortgezet bij particulier gehouden fretjes.

Nico Schoemaker heeft voor dit onderzoek een aantal implantaten beschikbaar welke zowel op de Universiteitskliniek als op de Frettenkliniek kunnen worden ingezet. Het gebruikte implantaat is in Australië geregistreerd om te gebruiken bij mannelijke honden als alternatief voor chirurgische castratie. Bij alle onderzoeken met dit middel zijn tot op heden nooit bijwerkingen opgetreden. De werkingsduur van de implantaten is nog niet geheel duidelijk maar verwacht wordt dat ze minstens één jaar werkzaam zijn.

Mannelijke fretten

Bij ongecastreerde mannelijke fretten die in 2005 geboren zijn kunnen op eenvoudige wijze de implantaten vanaf december worden ingebracht. Vervolgens wordt in juni/juli 2006 een afspraak gemaakt op de Frettenkliniek of bij Nico Schoemaker (Universiteitskliniek) om bloed af te nemen voor de bepaling van testosteron in het bloed. Dan zal tevens de omvang van de testikels opgenomen worden. Van u wordt gevraagd om na de implantatie de geur, de omvang van de testikels en het gedrag van de fret naar u of andere fretten te bekijken.

Vrouwelijke fretten

Ook bij vrouwelijke fretten willen wij de werking van het implantaat gaan bekijken. Het is echter mogelijk dat vrouwtjes na inbrengen van het implantaat gedurende één week loops worden en daarna een periode schijnzwanger met mogelijk afwijkend gedrag gaan vertonen. Om dit te voorkomen dient u vier dagen vóór de afspraak van het implantaat, de u toegestuurde suspensie A of B aan uw fretje te geven. Dit middel is een soort “poezenpil” die slechts kortdurend werkt. Voor dit onderzoek hoeft geen bloed afgenomen te worden.

Het is belangrijk dat u de vulva van uw fretje in de gaten houdt. Mocht de omvang hiervan toenemen dan vragen wij u direct contact op te nemen met Hanneke Moorman of Nico Schoemaker. Voor beide onderzoeken zijn in eerste instantie 50 implantaten beschikbaar. Mocht u dus interesse hebben dan kunt u het beste zo snel mogelijk contact opnemen met Hanneke Moorman of Nico Schoemaker. Wij vragen voor dit onderzoek een bijdrage in de kosten van 69,- euro per fret (voor consult, het implantaat en het bloedonderzoek na een half jaar).

Nico Schoemaker

Afdeling Vogels en Bijzondere Dieren
Universiteitskliniek voor Gezelschapsdieren
Universiteit Utrecht
N.J.Schoemaker@vet.uu.nl

Hanneke Moorman

Dierenkliniek “Brouwhuis”
Rivierensingel 730
5704 NZ Helmond
0492-515977
www.frettenkliniek.nl

Bron: Frettenkliniek “Brouwhuis”, Helmond

Bijniertumoren

Bijniertumoren

Alternatief voor castratie en sterilisatie

De Universiteitskliniek in Utrecht is al enige tijd bezig met onderzoek naar bijniertumoren bij fretten en de mogelijkheid om deze te voorkomen. Uit eerder onderzoek is naar voren gekomen dat castratie of sterilisatie waarschijnlijk een rol spelen bij het ontstaan van bijniertumoren. Daarom is Nico Schoemaker op de Universiteitskliniek de afgelopen twee jaar bezig geweest om naar alternatieven voor castratie/sterilisatie te zoeken.

Op de Universiteitskliniek zijn ongecastreerde mannetjes behandeld met het GnRH hormoon implantaat. Dit implantaat onderdrukt de afgifte van geslachtshormonen. Het blijkt dat deze implantaten heel goed voldoen. De geur van fretten met een implantaat bleek bijvoorbeeld zelfs minder dan die van gecastreerde fretten. Bij een gedragsstudie kwam naar voren dat ook het gedrag van de fretjes met het implantaat het meest gezeglijk was. Vanwege deze gunstige resultaten wordt daarom dit onderzoek voortgezet bij particulier gehouden fretjes.
Nico Schoemaker heeft voor dit onderzoek een aantal implantaten beschikbaar welke zowel op de Universiteitskliniek als op de Frettenkliniek kunnen worden ingezet. Het gebruikte implantaat is in Australië geregistreerd om te gebruiken bij mannelijke honden als alternatief voor chirurgische castratie. Bij alle onderzoeken met dit middel zijn tot op heden nooit bijwerkingen opgetreden. De werkingsduur van de implantaten is nog niet geheel duidelijk maar verwacht wordt dat ze minstens één jaar werkzaam zijn.

Mannelijke fretten

Bij ongecastreerde mannelijke fretten die in 2005 geboren zijn kunnen op eenvoudige wijze de implantaten vanaf december worden ingebracht. Vervolgens wordt in juni/juli 2006 een afspraak gemaakt op de Frettenkliniek of bij Nico Schoemaker (Universiteitskliniek) om bloed af te nemen voor de bepaling van testosteron in het bloed. Dan zal tevens de omvang van de testikels opgenomen worden. Van u wordt gevraagd om na de implantatie de geur, de omvang van de testikels en het gedrag van de fret naar u of andere fretten te bekijken.

Vrouwelijke fretten

Ook bij vrouwelijke fretten willen wij de werking van het implantaat gaan bekijken. Het is echter mogelijk dat vrouwtjes na inbrengen van het implantaat gedurende één week loops worden en daarna een periode schijnzwanger met mogelijk afwijkend gedrag gaan vertonen. Om dit te voorkomen dient u vier dagen vóór de afspraak van het implantaat, de u toegestuurde suspensie A of B aan uw fretje te geven. Dit middel is een soort “poezenpil” die slechts kortdurend werkt. Voor dit onderzoek hoeft geen bloed afgenomen te worden.
Het is belangrijk dat u de vulva van uw fretje in de gaten houdt. Mocht de omvang hiervan toenemen dan vragen wij u direct contact op te nemen met Hanneke Moorman of Nico Schoemaker. Voor beide onderzoeken zijn in eerste instantie 50 implantaten beschikbaar. Mocht u dus interesse hebben dan kunt u het beste zo snel mogelijk contact opnemen met Hanneke Moorman of Nico Schoemaker. Wij vragen voor dit onderzoek een bijdrage in de kosten van 69,- euro per fret (voor consult, het implantaat en het bloedonderzoek na een half jaar).

Nico Schoemaker

Afdeling Vogels en Bijzondere Dieren
Universiteitskliniek voor Gezelschapsdieren
Universiteit Utrecht
N.J.Schoemaker@vet.uu.nl

Hanneke Moorman

Dierenkliniek “Brouwhuis”
Rivierensingel 730
5704 NZ Helmond
0492-515977
www.frettenkliniek.nl

Bron: Frettenkliniek “Brouwhuis”, Helmond

Terug naar diereninfo
Terug naar boven